KATI GIDAYA GEÇİŞ
Son başvuruları ve merak edilen konuları incelediğimizde çokça karşılaştığımız problemlerden birinin “yeme problemleri” olduğunu gözlemledik. Bu yeme problemlerinden biri olan “Hala kendisi yemiyor.”, “Yiyecekleri kolay yutması için püre halinde veriyorum.” “Katı yiyecekleri yemiyor.” cümleleri sıklıkla karşımıza çıkıyor. Gelin, katı gıdaya geçişin önemini birlikte inceleyelim.
Bebek normal şartlarda ilk 6 ay, ihtiyaç duyduğu besinleri anne sütünden karşılayabilir. Eğer doktorunuz anne sütünün yetersiz olduğunu gözlemledi ise bu konuda doktordan ek gıda için bilgi almalısınız.
6. Aydan itibaren anne sütünün yanında ek gıdaya geçilmesinin bebeğin zihinsel ve fiziksel gelişimi açısından önemli olduğu bilinmektedir. Ek gıdaya 6. Ay civarında geçilmesinin en temel sebeplerinden biri de, bu dönemde bebeğin ağzındaki yiyeceği diliyle boğazına doğru itme hareketini gerçekleştirebiliyor olmasıdır. Ek gıdaya 6. Aydan önce geçilmemesinin bir diğer sebebi 6 ay öncesinde sindirim sisteminin katı gıdayı hazmetmeye hazır olmamasıdır. Ek gıdaya geçiş sürecinde ilk etapta bebeğe yoğurt, muhallebi, meyve püresi/suyu gibi katı olmayan yiyecekler verilerek başlanabilir. Sürece bu tür yiyeceklerle başlanması bebeğin dil kaslarının gelişimini ve diliyle itme hareketi yapmasını destekleyecektir. Ancak bu ek gıdaya geçiş dönemine sürekli olarak püre, bulamaç, çorba gibi yiyeceklerle devam edilmemeli, yavaş yavaş küçük boyuttaki katı yiyeceklere geçilmelidir. Katı yiyeceklere uygun süreçte geçilmediğinde çocuğun çene, ağız ve dil kaslarının (oral kaslar) gelişiminin olumsuz yönde etkilendiğini görüyoruz. Özellikle bebek 9-12 aylık sürecin sonuna doğru geldiğinde çoğu yiyeceği çiğneyebilecek duruma gelebilmiş olmalıdır.
Oral kasların gelişmemesi, oral-motor fonksiyonların gelişimini engelleyebilir ve bu durum da çiğneme; dil hareketleriyle yiyeceği ağız içinde hareket ettirme, itme gibi yemekle ilgili becerilerin gelişimini etkileyeceği gibi konuşma açısından da oldukça zorlayıcı durumlara sebebiyet vermektedir.
Tüm bu bilgileri göz önünde bulundurduğumuzda yiyecekleri özellikle 18 ay sonrasında püre haline getirip sunarak yedirmek katı gıdaya geçiş olarak kabul edilmemektedir. 18-24 aylık süreçte çiğnemesi kolay besinlerle başlamak önemlidir. Örneğin; balık, yeşil mercimek gibi. 24 ay sonrası çocuk tüm katı gıdaları yiyebilmektedir. Katı gıdaya geçişte beklentimizin; yiyeceği ısırmak, çiğnemek ve çiğneme ile öğütülen yiyeceği yutmak olduğunu; doğru zamanda çocuk için uygun biçimde çiğnemeyi destekleyecek yiyeceklere geçmenin konuşma açısından da çok önemli olduğunu unutmayın.
BİRCE YAVUZ & ZEYNEP ENDER
