Otizmin Fiziksel Belirtileri Var Mı? - Motor Gelişim

Bir bardağa uzanırken, kalem tutarken, yürürken, zıplarken gibi günlük hayatta yaptığımız pek çok hareket, düşünmeden, ustaca yaptığımız ancak aslında pek çok beceri gerektiren hareketlerdir.

Bedenimizi hareket ettirebilme, motor becerilerimiz merkezi sinir sistemi tarafından kontrol edilir. Motor becerileri, çizim, yazma gibi küçük hareketleri içeren ince motor beceriler ve yürüme, top atma, yüzme gibi daha brüt hareketleri içeren kaba motor beceriler olarak ayırabiliriz.

İnce motor beceriler, ellerimizdeki küçük kasları kullanmaya dayanan her şeyi içerir. Piyano çalmaktan, ismimizi yazmaya kadar küçük kaslarımızı kullandığımız hareketler ince motor becerilere dayanmaktadır.

Kaba motor beceriler, vücut farkındalığı, denge ve motor kontrole dayanan her şeyi içerir. Bisiklete binmek, basket atmak gibi büyük kaslarımızı kullandığımız hareketler ise kaba motor beceriler ile alakalıdır.

Herhangi bir fiziksel özelliği ile tanımlanmayan, nörolojik bir durum olması ile bilinen otizmde motor gelişim büyük önem taşımaktadır. Motor gelişimin sunduğu davranışları gözlemek Otizmli çocukların beyin işlevsellik farklılıklarının keşfedilebilmesine yardımcı olabilir.

Yapılan araştırmalar, otizmli çocukların çeşitli derecelerde ince ve brüt motor becerilerde -bireysel farklılıklar göstersede- motor gelişimde 1 yıl geride olabileceği öne sürülmektedir.

Erken yaşta tespit edilmesi ve doğru planlanmış programla üstesinden gelinebilecek bu motor gelişim zorluklarının, nörolojik ve duyusal işlemleme konusundaki farklılıklar kaynaklı olduğu düşünülmektedir.

Motor becerilerin geliştirilmesinde, çocuğun özel ihtiyaçlarını gidermek üzere bir profesyonel tarafından plânlanan bir program, bu programı ebeveynlerin tanıması, aşina olması ve desteği kilit önem taşır.

Otizm spektrum bozukluğuda, motor becerilerin farklılaşması her zaman aynı derecede olmamakta. Otizmli çocukların bir kısmında yalnızca ince motor becerilerde güçlük yaşanırken, başka bir otizmli çocukta kaba motor becerilerde daha çok zorluk yaşadığı görülebilir. Bazıları ise hem kaba motor hem ince motor becerilerde güçlük yaşamaktadır.

Ebeveynlerin, çocukları için motor beceri gelişimi için aktif olmaları, terapi programlarını ihmal etmemeleri tasarlanan tedavinin sonuçlanmasına büyük katkı sağlar.

Emre Taşdöndüren